Cmentarze Wojenne

na terenie Nowego Sącza i okolic

MAPKA CMENTARZY


Jeden z największych cmentarzy wojskowych (cmentarz nr 350) powstał w Nowym Sączu w 1915r. na dzisiejszym Cmentarzu Komunalnym. Kryje on szczątki ok.1500 żołnierzy wszystkich narodowości i wszystkich armii prowadzących działania na tym terenie. Tutaj chowani byli żołnierze zwożeni z pól bitewnych, ale przede wszystkim ci, którzy zmarli z ran w szpitalach polowych w Nowym Sączu. Do tej pory udało się zidentyfikować ok.200 jednostek wojskowych, których żołnierze spoczywają na tym cmentarzu. A można tu znaleźć chyba wszystkie narodowości: leżą tu Polacy, Niemcy, Rosjanie, Austriacy, Węgrzy, Prusacy. Głównym elementem jest 15.5 metrowej wysokości cokół z piaskowca i stojący przed nim czterometrowej wysokości "Kamienny Rycerz", oparty na mieczu. Z tyłu na cokole wisi tablica z tekstem:
"AUF DEN WEST GALIZISCHEN SCHLACHTFELDERN SIND IN ALEN JAHREN DES WELTKRIEGES 1916 - 1917 VOM KuK MILITARKOMMANDO KRAKAU UNTER LEITUNG DES FML. BRANDER. EDL.V. WOLFSZAHN 378 KRIEGERFRIEDHOFE - DAVON IM BEREICHE DER K.K. BEZIRKSHAUPTMANNSCHAFT NEU-SANDEZ 12 FRIEDHOFE - ERBAUT WORDEN".
W latach 60-tych ubiegłego stulecia cmentarz zmniejszono o przeszło połowę (teraz ok.1300m2).


Za tą kwaterą w odległości ok.100m znajduje się pomnik i miejsce pochówku 19 Legionistów poległych w walkach wokół Nowego Sącza. Na pomniku napis "Dla Ciebie Polsko i dla Twojej chwały 1914 - 1918".


Po lewej stronie cmentarza pierwszowojennego - kwatery żołnierzy Armii Czerwonej, poległych w trakcie walk na sądecczyźnie, a po prawej - krzyż wzniesiony ku pamięci Powstańców Styczniowych



     -- powrót --


Cmentarz nr 349 w Dąbrówce Polskiej (dzisiaj dzielnica Nowego Sącza) znajduje się obok kościoła przy ul.Dąbrówki (przecznica ul.Węgierskiej). Cmentarz został założony przy szpitalu wojskowym, który istniał w Dąbrówce podczas walk w 1914r. Większość pochowanych to Polacy, Węgrzy i Czesi.


     -- powrót --

Cmentarz nr 348 w Starym Sączu - na nowym cmentarzu parafialnym. Powstał po walkach toczonych o to miasto w grudniu 1914 roku. Zostało tu pochowanych 57 żołnierzy.



     -- powrót --

Cmentarz nr 347 w Barcicach - na starym cmentarzu parafialnym, przy drodze do Piwnicznej. Z daleka widoczny wmurowany w ogrodzenie kamienny pylon z krzyżem typu "austriackiego". Pochowano tu żołnierzy poległych w walkach o Stary Sącz.

     -- powrót --

Cmentarz nr 345 w Muszynie - kwatera na cmentarzu parafialnym, za kościołem przy wyjeździe z Muszyny do Krynicy. Pochowano tu poległych podczas walk o Milik, oraz zmarłych podczas transportu rannych


     -- powrót --

Cmentarz nr 346 w Krynicy - kwatera na cmentarzu parafialnym przy ul.Cmentarnej. Na tym cmentarzu chowano żołnierzy zmarłych z ran w znajdujących się w Krynicy szpitalach wojskowych.

     -- powrót --

Cmentarz nr 126 we Florynce, przy drodze Krynica - Grybów. Rzadko spotykany styl "rzymski" - kolumna, z której zwieńczenia zrywa się do lotu orzeł. Pochowano tu Węgrów, którzy podobno porąbali się po pijanemu.

     -- powrót --

Cmentarz nr 127 w Binczarowej (droga Nowy Sącz - Florynka) - przy cmentarzu naprzeciwko cerkwi.

     -- powrót --

Cmentarz nr 144 w Królowej Polskiej - przy drodze Nowy Sącz - Florynka, po prawej stronie na wysokiej skarpie. Mogiły rozmieszczone na tarasach, szczyt wzniesienia zwieńczony dużym kamiennym krzyżem.

     -- powrót --

Cmentarz nr 130 w Grybowie - na części cmentarza komunalnego. Pochowani to głównie Niemcy.

     -- powrót --

Cmentarz nr 129 w Grybowie - za wiaduktem kolejowym, przy wybetonowanej ulicy, nad potokiem. Pochowani to Austriacy, Niemcy i Rosjanie.

     -- powrót --

Cmentarz nr 352 w Marcinkowicach - przy cmentarzu parafialnym, ok. kilometr od drogi Marcinkowice - Klęczany. Prowadzi do niego jeden z niewielu pozostałych znaków informacyjnych. Na cmentarzu pochowano poległych w walkach pod Marcinkowicami Austriaków, Polaków i Rosjan. W ściany obelisku wmurowano pociski artyleryjskie.

cmentarz Marcinkowice cmentarz Marcinkowice cmentarz Marcinkowicki
     -- powrót --

Cmentarz nr 368 na Jabłońcu, tuż przed Limanową jadąc od Nowego Sącza. Piękny, rozległy cmentarz na szczycie wzgórza, na którym Rosjanie mieli swe pozycje obronne, strzegące dostępu do Limanowej. Po ciężkiej i krwawej bitwie na groby wykorzystano pozostałości po okopach i lejach. W centrum cmentarza stoi kamienna kaplica, poświęcona płk. hr. Othmarowi Muhrowi, dowódcy 9 Pułku Huzarów. Poniżej kamienny obelisk, znajdujący się w miejscu, w którym płk. hr. Othmar Muhr zginął. Na cmentarzu pochowano ponad 400 żołnierzy obu walczących stron. Tuż obok cmentarza znajduje się obelisk w kształcie iglicy, oznaczający miejsce, w którym zginął rotmistrz 9 Pułku Huzarów Leonard hr. Thun Hohenstein. Na przeciwstoku w 1948 założono cmentarz żołnierzy Armii Czerwonej, poległych na limanowszczyźnie.

     -- powrót --

Cmentarz nr 369 - Stara Wieś - Golców. Aby do niego dotrzeć, trzeba znaleźć znak informacyjny i przejść ok.500m, za ostatnimi zabudowaniami. Cmentarz znajduje się na zboczu wzgórza Golców. Widać z niego cmentarz na Jabłońcu.


     -- powrót --

Cmentarz nr 366 w Limanowej - mieści się na cmentarzu parafialnym przy ul.Szwedzkiej. Mała kwatera wojskowa, na której pochowano również poległych podczas II wojny oraz "utrwalaczy władzy ludowej". Cmentarz nigdy nie osiągnął docelowego kształtu z powodu przeniesienia "punktu ciężkości" na Jabłoniec, który miał być bardziej reprezentacyjnym. Budowie sprzeciwiało się również limanowskie duchowieństwo, które chciało materiały i siłę roboczą przeznaczyć na budowę nowego kościoła.


     -- powrót --

Cmentarz nr 365 w Tymbarku - przy cmentarzu parafialnym. Rzadko spotykana w tych okolicach drewniana zabudowa - drewniane krzyże nagrobne oraz krzyż centralny. Cały cmentarz został odrestaurowany na początku lat dziewięćdziesiątych.


     -- powrót --

Cmentarz nr 358 w Laskowej - na starym cmentarzu parafialnym. Na ścianie cmentarza nisza wraz z tablicą "Przygnała nas tu śmierć, by zebrać swoje żniwo".

     -- powrót --



Cmentarz nr 359 - Jaworzna. Na szczycie góry nad kościołem w Jaworznej, tuż pod lasem. Odbudowany i zadbany cmentarz, z którego roztaczają się przepiękne widoki. Od jednej z mieszkanek - pytając o drogę - usłyszałem, że pochowano tam również poległych partyzantów oraz Żyda, zastrzelonego przez Rosjan tuż po wyzwoleniu, gdy po wyjściu z ukrycia chciał dostać się do Limanowej.


     -- powrót --

Cmentarz nr 357 w Kamionce Małej. Na szczycie wzgórza Jastrząbki. Dobrze utrzymany i zadbany cmentarz, którego centralną częścią jest piękna, drewniana, kryta gontem i bogato zdobiona wysoka kaplica. Poniżej na kamiennym kopcu krzyż wykuty z jednego kawałka kamienia przez włoskiego jeńca. Cały cmentarz otoczony drewnianym płotem, dookoła porośnięty sosnami. Jeden z lepiej zachowanych i jeden z najładniejszych cmentarzy wojennych.


     -- powrót --

Cmentarz nr 353 w Tęgoborzy. Mała kwatera wojskowa w rogu cmentarza parafialnego.

     -- powrót --

Cmentarz nr 351 w Zabełczu, tuż za zjazdem z góry Zabałeckiej - przy betonowej drodze prowadzącej do wysypiska śmieci. Pośród drzew mały pomnik zwieńczony kamiennym krzyżem mtitleańskim.
Kilka lat temu zdewastowany przez "złomiarzy", wciąż nieodnowiony i nieodremontowany przez sądeckie władze...

     -- powrót --

Cmentarz nr 377 w Krościenku - jest to współczesny, betonowy grobowiec, znajdujący się na prawo od wejścia na cmentarz.

     -- powrót --